Mười Điều Luật Chúa và Gia Đình Chúng Ta
Bài 17: Điều Răn Thứ Năm
Trách Nhiệm Của Cha Mẹ #1
Nghe Realplayer Window Player
Quý vị có thích đi thăm ở bệnh viện không? Khi đến bệnh viện thăm người thân quen, chúng ta thường đến với lòng đau buồn hoặc lo lắng, ngoại trừ khi thăm những em bé mới sinh. Có thể nói, trừ những hoàn cảnh đặc biệt, mỗi một đứa bé ra chào đời đều là niềm vui lớn cho cha mẹ và người thân trong gia đình. Nhưng điều đáng buồn là sau một thời gian, niềm vui đó không còn, vì một số các em bé đó lớn lên trở thành niềm đau, gánh nặng, hay nỗi lo lắng, xấu hổ cho cha mẹ. Điều gì đã đưa đến thay đổi đó? Có nhiều lý do, nhưng thường là, vì hoàn cảnh hay một lý do nào đó, các bậc cha mẹ đã không làm trọn trách nhiệm đối với con cái. Qua Giới Răn thứ Năm, chúng ta biết con cái có bổn phận phải yêu thương, biết ơn, tôn kính, vâng phục và phụng dưỡng cha mẹ. Nói đến bổn phận của con cái mà không nói đến trách nhiệm của cha mẹ thì chưa đầy đủ và thiếu quân bình. Trong lời dạy về bổn phận giữa người đối với người, Thánh Kinh luôn luôn nói đến sự hỗ tương, hai chiều. Người này có bổn phận với người kia thì người kia cũng có trách nhiệm với người nọ. Khi sứ đồ Phao-lô dạy về bổn phận của vợ đối với chồng ông cũng nói đến trách nhiệm của chồng đối với vợ. Khi dạy về bổn phận con cái đối với cha mẹ, ông cũng nói đến trách nhiệm của cha mẹ đối với con cái. Khi mỗi người vâng theo Lời Chúa dạy, sống đúng với vai trò của mình thì mối quan hệ sẽ tốt đẹp. Vì lý do đó hôm nay chúng tôi xin nói về trách nhiệm của cha mẹ đối với con cái. Qua lời Chúa dạy trong Kinh Thánh, cha mẹ có những trách nhiệm sau đây đối với những đứa con mà Chúa đã ban cho mình
1. Nuôi nấng
Cha mẹ có trách nhiệm nuôi nấng con cái. Không những lo cho con có đầy đủ thức ăn và quần áo mặc, cha mẹ còn có trách nhiệm bảo vệ con khỏi những nguy hiểm trong đời sống. Con cái có bổn phận giúp cha mẹ làm những công việc trong gia đình, nhưng cha mẹ không nên lạm dụng, bắt con làm việc quá nặng hay làm quá nhiều so với tuổi và sức của chúng. Trong những xã hội xem thường trẻ con, lắm khi con cái phải làm việc cực nhọc để hầu hạ cha mẹ. Đây là điều trái với Lời dạy của Chúa. Ngày nay, trong xã hội này, có lẽ không ai lấy quyền làm cha mẹ để bóc lột sức lao động của con, nhưng ở những nước nghèo, nhiều cha mẹ vẫn còn bắt con cái làm những việc nặng nhọc quá sức, hoặc buộc con làm những điều trái với luân lý và đạo đức. Đây là một tệ trạng mà các tổ chức tôn giáo cũng như các nhóm thiện nguyện đang cố gắng giúp để cứu các em nhỏ ra khỏi hoàn cảnh bi đát này. Con cái là cơ nghiệp quý giá Chúa ban cho chúng ta chứ không phải là nô lệ hay vật sở hữu, chúng ta có thể sử dụng theo ý mình. Nói đến việc bảo vệ con khỏi nguy hiểm, ngày nay cha mẹ còn cần biết về những nguy hiểm đến từ những phương tiện truyền thông hiện đại ngày nay, như phim ảnh, video, mạng lưới internet, v.v... Đây là cả một thế giới nguy hiểm cho con cái về nhiều phương diện mà nhiều bậc cha mẹ không biết hoặc không có thì giờ để ý đến.
2. Dạy dỗ và hướng dẫn
Cha mẹ có trách nhiệm hướng dẫn và dạy dỗ để con nên người trưởng thành, hữu dụng cho Chúa và cho người chung quanh. Con cái của chúng ta có thân thể, trí óc và linh hồn. Cha mẹ cần giúp con phát triển về cả ba phương diện. Không những chỉ nuôi con ăn uống đầy đủ để được khoẻ mạnh, chúng ta cũng cho con đi học để mở mang kiến thức và quan trọng hơn cả, cha mẹ cần hướng dẫn con trong đời sống tâm linh và đạo đức. Nhiều người khuyến khích con học cao, có việc làm kiếm được nhiều tiền nhưng không giúp con trau giồi về mặt đạo đức để con trở nên người đạo đức trong xã hội. Lời Chúa trong Kinh Thánh khuyên: "Hãy dạy cho trẻ thơ con đường nó phải theo; dầu khi nó trở về già, cũng không hề lìa khỏi đó" (Châm Ngôn 22:6). Theo lời dạy này, cha mẹ phải hướng dẫn con trong con đường nó phải theo, tức là con đường tốt đẹp mà Chúa dành cho chúng, thích hợp với những khả năng Chúa ban cho chúng, chứ không phải con đường cha mẹ muốn. Nhiều người hướng dẫn con theo ý muốn riêng, muốn con học những ngành mình yêu thích, để đạt được những mơ ước mà cha mẹ không đạt được, và vì thế đã khiến con đi sai đường mà Chúa đã định cho các em.
Trong trách nhiệm dạy con, khi con cái không vâng lời, cha mẹ cũng cần dùng đến kỷ luật để uốn nắn, sửa dạy cho con nên người, có khi phải dùng đến roi đển răn dạy. Lời Chúa khuyên: "Chớ tha sửa phạt trẻ thơ; dầu đánh nó bằng roi vọt nó chẳng chết đâu. Khi con đánh nó bằng roi vọt, ắt giải cứu linh hồn nó khỏi âm phủ" (Châm Ngôn 23:13). Và: "Người nào kiêng roi vọt ghét con trai mình; song ai thương con ắt cần lo sửa trị nó" (Châm Ngôn 13:24). Nói đến dùng roi, không hẳn là cha mẹ phải đánh con, nhưng chúng ta có thể dùng roi để cảnh cáo, ngăm đe để con không dám vượt qua giới hạn của mình. Chúng ta dùng kỷ luật để giúp con nên người chứ không phải để đánh con cho hả cơn giận. Trong việc dạy con, cha mẹ cần giữ quân bình giữa yêu thương và kỷ luật, đừng quá dễ dãi khiến con hư hỏng, cũng đừng quá nghiêm khắc, khiến con phản loạn hoặc trở thành nhút nhát và mặc cảm với mọi người.
Về trách nhiệm dạy con, sứ đồ Phao-lô khuyên: "Hỡi các người làm cha, chớ chọc cho con cái mình giận dữ, hãy dùng sự khuyên bảo dạy dỗ của Chúa mà nuôi nấng chúng nó" (Ê-phê-sô 6:4). Nhiều người, nhất là các ông cha, sửa dạy con theo tính nóng nảy và sự giận dữ của mình, khiến cho con buồn giận và nản lòng. Kinh Thánh cho biết, khi dạy con chúng ta phải dùng sự sửa phạt khuyên bảo của Chúa. Sự sửa dạy của Chúa có những đặc điểm sau:
1. Chúa không làm ngơ và bỏ qua sự sửa phạt. Khi chúng ta phạm lỗi lầm, Chúa không làm ngơ, không phạt vì Ngài đối đãi chúng ta như cha đối với con. Kinh Thánh ghi: Nếu anh em chịu sửa phạt, ấy là Đức Chúa Trời đãi anh em như con, vì có người nào là con mà cha không sửa phạt? Nhưng nếu anh em được khỏi sự sửa phạt mà ai nấy cũng phải chịu, thì anh em là con ngoại tình, chớ không phải con thật (Hê-bơ-rơ 12:7-8). Và Chúa phán: Còn ngươi, ta không diệt hết đâu, nhưng sẽ sửa trị ngươi cách chừng mực, và không thể nào không phạt ngươi (Giê-rê-mi 46:28b). Khi con cái có lỗi, cha mẹ cần kiên nhẫn dành thì giờ sửa dạy, đó mới là thật sự thương con. Trong đời sống bận rộn ngày nay, nhiều khi cha mẹ quá bận rộn hay mệt mỏi, nên khi con bướng bỉnh, không vâng lời, không tuân giữ luật lệ của gia đình, cha mẹ thường làm ngơ hoặc bỏ qua để cho mình được yên thân. Làm ngơ trước lỗi của con như thế rất nguy hiểm. Nguy hiểm cho con, cho cha mẹ và người chung quanh, vì các em sẽ không sửa đổi nhưng tiếp tục bất tuân luật lệ và không tôn trọng thẩm quyền của người lớn. Đây chính là lý do tại sao trong xã hội chúng ta đang sống có nhiều thanh thiếu niên phạm pháp.
2. Chúa sửa phạt với lòng yêu thương: Kinh Thánh dạy: "Hỡi con, chớ khinh điều sửa phạt của Đức Giê-hô-va, chớ hiềm lòng khi Ngài quở trách. Vì Đức Giê-hô-va yêu thương ai thì trách phạt nấy, như một người cha đối cùng con trai yêu dấu mình" (Châm ngôn 3:11-12). Chúa luôn luôn sửa dạy chúng ta vì yêu thương, vì muốn chúng ta trở nên người tốt. Các bậc cha mẹ cũng cần sửa phạt con với lòng thương yêu. Chúng ta nên tránh đánh phạt con vì bực bội, tinh thần căng thẳng hay vì giận người khác. Thật tội nghiệp cho những đứa con bị cha mẹ la mắng hoặc sửa phạt vì cha mẹ giận nhau mà không biết trút cơn giận đó cho nhau.
3. Chúa sửa phạt cách chừng mực: Kinh Thánh ghi Lời Chúa phán: "...Còn ngươi, thì ta không diệt hết đâu, nhưng sẽ sửa trị ngươi cách chừng mực" (Giê-rê-mi 46:28b). Khi cha mẹ sửa phạt con cái cách oan ức, không đúng lúc hoặc không đúng cách, sẽ khiến con cái buồn giận và ngã lòng. Đây là điều Phao-lô khuyên chúng ta phải tránh. Ông viết: "Hỡi các người làm cha, CHỚ CHỌC CHO CON CÁI MÌNH GIẬN DỮ" (Ê-phê-sô 6:4a) và: "Hỡi kẻ làm cha, CHỚ HỀ CHỌC GIẬN CON CÁI MÌNH, e chúng nó ngã lòng chăng" (Cô-lô-se 3:21). Cha mẹ có thể làm cho con cái ngã lòng khi mắng nhiếc con nặng lời, so sánh con với người khác, nói oan cho con, hoặc chê trách con quá đáng. Có người thì làm cho con buồn giận và nản lòng vì xem con như là tài sản hay đồ vật trong tay, muốn đối xử thế nào cũng được. Đây là những điều các bậc cha mẹ cần phải tránh (còn tiếp).
Trách Nhiệm Của Cha Mẹ #2
Trách Nhiệm Của Cha Mẹ #3